Oestrogenische uitglijer in feministische glossy

Het feminisme kan ruwweg opgesplitst worden in twee stromingen: de Doeners en de Verwijters. De Doeners beschouwen gelijke rechten als een vanzelfsprekendheid. Halen hun gelijk desnoods via de rechter. Don’t get mad, get even is hun devies. Vaak zijn ze one of the guys, wat hen niet minder trots maakt op hun vrouwelijkheid. De Verwijters zijn different koek. Zij spiegelen zich voortdurend aan de andere sexe en beklagen zich over iedere mogelijke ongelijkheid, daarbij de man steevast als aanstichter van het kwaad aanwijzend. De Verwijter spreekt graag in termen van ‘wij vrouwen’ en heeft een onstilbare behoefte aan bonding met eigen sexe.

De Britse Nobelprijswinnares Doris Lessing werd naar aanleiding van haar roman The Golden Notebook (’62) uitgeroepen tot boegbeeld van de vrouwenbeweging. Ze lijkt tot de Doeners te behoren, maar wordt vooral omarmd door de Verwijters. Dit tot haar grote ergernis. “What they would really like me to say is, 'Ha, sisters, I stand with you side by side in your struggle toward the golden dawn where all those beastly men are no more.' Do they really want people to make oversimplified statements about men and women? In fact, they do. I've come with great regret to this conclusion.” Het is de vraag wat de inmiddels 93-jarige Lessing zou vinden van de verfilming van haar verhaal The Grandmothers. Alleen al het feit dat de titel veranderd is in het beter verkoopbare Two Mothers moet argwaan wekken.

Lil (Naomi Watts) en Roz (Robin Wright) wonen aan het zonovergoten strand van de Australische kust. Ze zijn al vriendinnen zolang ze zich kunnen herinneren. Lil d’r man is overleden, Roz d’r vent verhuist naar Sidney om carrière te maken. De dames blijven achter met hun zonen die inmiddels tot mannen zijn uitgegroeid. Mooie mannen. En dan gebeurt het. Het Onnoembare. Lil krijgt iets met Roz d’r zoon, en vice versa. Dat kan toch niet! Of juist wel.

Two Mothers oogt als een kruising tussen een glossy en een veel te duur geproduceerde softpornofilm. Kapitale villa’s gelegen aan een schelpenstrand waar de enige geluidsoverlast het ruisen van de branding is. Mooie moeders, nog lang niet toe aan de overgang, die naast hun droombanen (iets met kunstgalerie en vormgeving) alle tijd hebben om zich te laven aan de liefde. Hun zonen, met sixpacks gelardeerde halfgoden, doden de tijd met surfen en dollen in de baren. Kortom, een universum dat je godsonmogelijk serieus kan nemen.

Dat doen deze moeders zelf echter wel. Ze zijn voortdurend bezig met het bevestigen van hun vriendschap, van een bonding die dieper gaat dan gewone zielen kunnen bevroeden. Zo diep dat de mannen hen voor lesbisch verslijten. Onnozelaars! Deze dames hebben hun eigen parameters voor geluk, waar mannen niets van begrijpen!

Wat Two Mothers onverteerbaar maakt is dat de film zich opwerpt als pleidooi voor onconventionele liefde, terwijl de moeders vooral bezig zijn met hun hormonen en het goedpraten van pijnpuntjes. Hun zorgen zijn kleinburgerlijk, niet ethisch. Opmerkelijk, want Lessing zelf geeft in haar verhaal duidelijk aan dat zij deze semi-oedipale liefde meer als een uiting van zelfgenoegzaamheid beschouwt dan van seksuele bevrijding. Feit is dat een mannelijke versie van dit gegeven, zoeen met ouwe bokken en groene blaadjes, compleet verguisd zou worden.

Two Mothers is geregisseerd door Anne Fontaine en een initiatief van actrice Naomi Watts, die tevens de productie op zich nam van deze overigens volstrekt humorloze film. Het zal lastig worden om Watts en Wright hierna ooit nog serieus te nemen. Toch kunnen we niet spreken van een puur oestrogenische uitglijer. De ironie wil dat het scenario niet door een feministe is geschreven. Zelfs niet door een vrouw. Verantwoordelijk is cineast Christopher Hampton, die nota bene indruk wist te maken met het prachtige Carrington (’95), een ode aan de – jawel – onconventionele liefde tussen een kunstenares en een homoseksuele schrijver. Koren op de molen van de Verwijters dus, deze Two Mothers, die terecht zullen stellen dat wederom een man zich vergrepen heeft aan de onpeilbare diepgang van de vrouw.

Wilde frisheid van limoenen

Maakt uw tuin winterklaar

Eindelijk. Hij mag weer. Na meer dan dertig jaar van excommunicatie is het weer hip om hem te laten staan. Over de baard heb ik het natuurlijk.

Joost mag weten waarom de baard zo lang verbannen is geweest. Vanwege zijn hoge kaboutergehalte? Omdat de Brinta erin uithardt? Omdat hij ouderlijk maakt? Het waren toch niet de minsten die er ooit respect mee afdwongen: Jezus Christus, Francis Ford Coppola, Karl Marx, Jim Morrison, Charles Manson, Demis Roussos, Chriet Titulaer.

Anno 2013 loopt iedere zichzelf respecterende trendslaaf ermee rond. Om er zijn mannelijkheid mee te onderstrepen. Maar vooral als uiting van retrorebellie. Hunkerend naar een tijd dat een baard nog radicaal was (of ‘rad’ zoals dat in street lingo heet). Een tijd dat burgerlijkheid nog herkenbaar was aan mintgroene vrijetijdskleding en nicotinekleurige vitrages. Toen tatoeages nog voor altijd waren.

Rest de vraag of de Nieuwe Baarddragers ooit zo rad zullen worden dat ze alleen hun snor laten staan. Want de knevel, da’s de ware paria onder de gezichtsbeharingen. Snorren horen bij herbergiers, veldwachters, meteropnemers en dode dichters. Ultra-uncool. Ik heb de mijne ooit een maandje laten staan. Begin jaren ‘80, toen iedereen zijn haar ging touperen. Vond hem wel zo rad, mijn Clark Gable. Tot de meisjes er een Tedje van Es in herkenden. Ging ie subiet weer onder het mes. Ondanks een snotgoot die schreeuwde om camouflerend struweel.

Maar. U voelt hem al aankomen. Ik voel hem weer kriebelen. The thirty year itch. Dus. Mocht er binnenkort een man-met-snor bij u aanbellen om de tuin winterklaar te maken, dan weet u dat dat trendsetter Rein is. Met de R van rad.

In de prachtwijk

Nog even een laatste wolkendekje meegepikt voor die diepgrijze, overwerkte teint (klanten zien graag dat je je een burn out voor hen werkt). En nee, die prikkers zijn geen souvenir uit lang vervlogen tijden, maar duif- annex inbrekerverjagers die zo goed werken dat ik ook zelf zelden op mijn balkon vertoef. Terwijl ze toch voor instant sfeer zorgen.

In het Temporary Art Center te Eindhoven

Met een beetje fantasie (en een heel snelle sluitertijd) lijkt het alsof ik het kruis de trap afdonder...

Geriatrische kwinkslagen

Filmsterren die een middelbare leeftijd bereikt hebben beklagen zich nogal eens over leeftijdsdiscriminatie in Hollywood. Met name rijpe actrices voelen zich afgedankt. Een hypocriet verwijt, want ooit werden zij mede vanwege hun good looks uitverkoren - niet zeuren dus als je product over datum is. Daarbij is Hollywood niet zozeer immoreel als amoreel: ze wil zoveel mogelijk geld verdienen aan haar sterren. Dus mochten rimpels ooit in de mode raken, dan zullen castingbureaus zonder twijfel in bejaardentehuizen ronselen.

Gelukkig gedragen niet alle sterren zich als slachtoffer. Sommigen gebruiken de ervaring die ze op de set hebben opgedaan om zichzelf om te scholen tot producent of regisseur. Diverse sterren hebben zo voor een tweede carrière gezorgd: Eastwood, Gibson, Clooney, noem maar op. Nu maakt de 75-jarige Dustin Hoffman zijn regiedebuut. Hoewel niet verlegen om filmrollen, heeft hij al decennia geen hit meer gehad dus besloot hij zichzelf tot cineast te bombarderen. Hij verfilmde Quartet, een toneelstuk over bejaarden. Geslaagde career move of de bijwerking van een ernstig verlate midlife?

Een bejaardentehuis voor muzikanten. Het bestaat. In Engeland. Nog even dan, want geldnood bedreigt hun welverdiende rust. De bewoners zitten niet bij de pakken neer en organiseren een benefietconcert. Zo proberen drie operaveteranen een prima donna over te halen om als kwartet hun opwachting te maken in een Rigoletto-tussen-de schuifdeuren. Maar oud liefdesverdriet zit de hoge C in de weg.

Verfilmingen van toneelstukken doen al rap de haren te berge rijzen. Immers, veel dialoog + weinig locaties > weinig film. Verfilmingen van toneelstukken over bejaarden doen die haren nog verder rijzen. Immers, op de planken blijft de vergrijzing nog op veilige afstand, op het scherm wordt iedere onvolkomenheid genadeloos opgeblazen.

Toch zijn het niet de face-lifts die Quartet nekken. Het is de oubolligheid. Hardcore oubolligheid. Scriptschrijver Ronald Harwood probeert de ouwetjes van zijn toneelstuk met alle macht neer te zetten als koddige krasse knarren. Kreupel en incontinent en vergeetachtig, maar o zo vol leven! Oftewel een spervuur van zwarte grappen; over elkaar, over aandoeningen, over ouder worden. Maar iedere kwinkslag heeft een baard, ieder personage lijkt gecomponeerd, iedere dialoog klinkt als een cliché. Quartet is gemaakt voor demente bejaarden.

En zelfs dat niet. Want de makers doen tevens een halfwas poging een brug te slaan naar de jeugd. Een speelse reis door de muziekgenres, van opera tot rap, van Latin tot jazz. Zo leren we dat opera ooit voor het gewone volk bedoeld was, net als rap en pop dat nu zijn! Niets zo ergerlijk als een film die denkt haar publiek te kunnen onderwijzen, hoe terecht die veronderstelling vaak ook is.

Wat evenmin onze sympathie wekt is de elitaire positie van de bewoners. Deze oudjes zijn luxepaarden; rijke, getalenteerde, machtige ouderen die, tegen het schitterende decor van het Britse platteland, alle ruimte hebben om over hun verleden te mijmeren. ‘Old age is not for sissies!’ wordt Bette Davis tot driemaal toe als adagium gequoot. Blijkbaar wel voor gefortuneerden. En waarom is Hoffman in zee gegaan met Britse acteurs? Omdat die meer aanzien hebben dan Amerikaanse filmsterren, omdat ze een Shakepeariaanse verdieping mmedragen? Maar nu lijkt Quartet een parade van has beens uit de BBC-stal, een afgekeurde aflevering van Dad’s Army.

Pas tegen de finale weet de tragikomedie een beetje te raken. Dan beseffen we ook dat de plot over vergane glorie meer potentieel heeft dan deze lauwe registratie waarmaakt. Dat Quartet de flair van het klassieke Hollywood had kunnen hebben, mits herschreven door een scriptdokter, geregisseerd door een veteraan en vertolkt door echte sterren. Jammer dat Hoffman achter de camera’s is gekropen, want Quartet had zijn comeback als filmster kunnen betekenen, zeker nu de vergrijzing een wederopstanding van de geriatrische cinema mogelijk maakt.

Let's rock this town

Tot in den doet

Niet iedereen is in de wieg gelegd voor de gelukzaligheid van het huwelijk en het moederschap. Sommigen voelen zich ingesnoerd. Gekortwiekt. Gekreupeld. En al waren de eerste jaren zo beroerd nog niet en was de liefde oprecht, misschien had ze die krabbel niet moeten zetten. Maar dan was ik er niet geweest om dat te vinden.

Earthling! Take us to your leader!

We come in peace!

Thuiskomst

Met vaste hand stuurt dokter Hannik de Opel Rekord richting tenen stationschef, terwijl zoon Rein zijn zusje manmoedig beschermt tegen de vaderlandsche elementen.

Perfectionisme

Morgenochtend kennismakingsgesprek. Ben er helemaal klaar voor.

The truth is out there

Sfeershot tijdens de Conventie voor Mannen die Bewust voor Kaal Kiezen.