titels films

Nell

Bosnimf moet mythe van harmonische natuurmens bevestigen

Nell (Jodie Foster) is een dertigjarige vrouw die samen met haar moeder in een afgelegen boshut woont. Ze heeft nog nooit een vreemde gezien, want haar moeder - slachtoffer van een verkrachting - wil haar koste wat kost van de boze buitenwereld afschermen. De moeder geeft de geest en Nell dreigt te verkommeren. Maar ze wordt gevonden door een lokale arts (Liam Neesson). Deze weet haar vertrouwen te winnen, en haalt de rechter over om Nell nog een paar maanden in haar blokhut te laten wonen voordat ze in een inrichting opgenomen wordt.

De arts kan echter niet voorkomen dat ook een psychologe (Natasha Richardson) haar vanuit een woonboot gaat observeren. Deze komt erachter dat de vreemde geluiden die Nell uitstoot vervormd Engels zijn - een indirect gevolg van de afasie van haar moeder. Zo leren de dokter en de psychologe Nell beter begrijpen en raken ze onder de indruk van haar persoonlijkheid. Maar ondertussen heeft de pers nieuws geroken.

De filmgeschiedenis kent twee klassiekers over kinderen die geïsoleerd van de maatschappij zijn opgegroeid. 'L'Enfant Sauvage' van François Truffaut draait om een wolvenkind dat door een professor geadopteerd wordt. 'Jeder für sich und Gott gegen alle' van Werner Herzog gaat over een man (Kaspar Hauser) die plots op straat komt te staan nadat hij zijn hele jeugd in een kelder opgesloten heeft gezeten. Beide films zijn op feiten gebaseerd en dwingen respect af door hun ingetogen verteltrant: het wolvenjong wordt geen moment geromantiseerd tot een 'puur natuur' wezentje, Kaspar Hauser's analfabetische logica is geen aanleiding tot oordelen over de maatschappij.

Bij Nell (geregisseerd door Michael 'Gorillas in the mist' Apted) liggen de zaken precies tegenovergesteld. Nell is gebaseerd op pure fictie en Apted probeert de 'onverpeste' opvoeding Voortdurend te verheerlijken. Hij wil de kijker wijs maken dat Nell, in al haar deprivatie, niet minder is geworden dan gewone mensen, maar anders - of eigenlijk - meer. Ze heeft een beperkt denkraam, maar de idyllische omgeving heeft haar hypersensitief gemaakt en haar met een intuïtieve wijsheid gezegend. Als ze 's nachts in haar nakie een rondedans voor de maan maakt, staat ze dichter bij de Schepper dan wij ons in onze technocratische maatschappij kunnen dromen.

In schril contrast met deze New Age-hysterie echter staat een van de slotscènes, waarin Nell in eloquent 'Nellish' de rechter van haar ratio overtuigt: als een volwaardig student wijsbegeerte weet ze niet alleen haar eigen universum te plaatsen, maar ook dat van de boze buitenwereld. Zo ongeloofwaardig dat het hilarisch wordt. Hoezeer Apted (toch een gerenommeerd documentairemaker) in deze verlichte lariekoek is opgegaan, blijkt wel uit de persmap: hierin is een verklarende woordenlijst van het 'Nellish' opgenomen...